Fazla Mesai Nedir
Türkiye'de haftalık normal çalışma süresi en çok 45 saattir. Bu sürenin üzerindeki çalışmalar fazla çalışma (fazla mesai) sayılır ve zamlı ücrete tabidir. Bu rehberde oranları, sınırları ve işveren yükümlülüklerini bulacaksınız.
Okumadan hesaplamak isterseniz
Bu rehberin hesaplama aracı ücretsizdir ve güncel parametrelerle çalışır.
Zamlı Ücret Oranları
Fazla çalışmanın her saati için normal saat ücretinin zamlı hali ödenir:
| Çalışma Türü | Çarpan | Örnek (200 TL/saat) |
|---|---|---|
| Haftalık 45 saati aşan çalışma | ×1.5 (%50 zamlı) | 300 TL/saat |
| Hafta tatilinde çalışma | ×2 (%100 zamlı) | 400 TL/saat |
| Ulusal bayram ve genel tatilde çalışma | 1 günlük ücrete ek 1 günlük ücret | Çift yevmiye |
Fazla çalışma ücret çarpanları
Yıllık 270 Saat Sınırı ve Onay Şartı
Fazla çalışma yılda 270 saatten fazla olamaz. Ayrıca fazla çalışma için işçinin onayı gerekir; bu onay iş sözleşmesinde veya sonradan yazılı olarak alınabilir ve işçi, onayını 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alabilir.
Günlük çalışma süresi her durumda 11 saati aşamaz; gece çalışmalarında fazla mesai kural olarak yapılamaz.
Ücret Yerine Serbest Zaman
İşçi isterse, fazla çalıştığı her saat karşılığında zamlı ücret yerine 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Serbest zaman, 6 ay içinde ve ücretinde kesinti olmadan kullandırılır.
Fazla Mesainin İspatı
Fazla mesai alacağı uyuşmazlıklarında ispat yükü ağırlıklı olarak işçidedir; ancak işveren, çalışma sürelerini belgelemekle yükümlüdür. Konum ve saat damgalı dijital giriş-çıkış kayıtları her iki taraf için de en güvenilir delildir — beyana dayalı Excel tablolarının aksine manipülasyona kapalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Saatlik ücret bulunur (aylık brüt ÷ 225), ardından 45 saati aşan her saat için %50 zamlı; hafta tatili ve genel tatil çalışmalarında %100 zamlı tutar ödenir. Tutarı aracımızla saniyeler içinde hesaplayabilirsiniz.
Fazla mesai için işçinin onayı şart mı?
Evet. Onay yazılı alınır; işçi 30 gün önceden yazılı bildirimde bulunarak onayını geri alabilir.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?
270 saat. Bu sınırın aşılması idari yaptırıma tabidir ve aşan süreler için de zamlı ücret ödenir.
Fazla sürelerle çalışma nedir?
Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışmalar 'fazla sürelerle çalışma' sayılır ve %25 zamlı ödenir.
İlgili Kaynaklar
Bilgilendirme: Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır ve genel kuralları özetler; bireysel durumlar farklılık gösterebilir. Bağlayıcı işlemler için mali müşavirinize veya iş hukuku uzmanınıza danışınız.
Şimdi hesaplayın
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama Aracı ücretsizdir; sonucu saniyeler içinde görürsünüz.